Co to jest program Czyste Powietrze i kto może z niego skorzystać?

Program Czyste Powietrze to inicjatywa skierowana do właścicieli lub współwłaścicieli domów jednorodzinnych oraz wydzielonych lokali mieszkalnych posiadających odrębną księgę wieczystą. Podstawowym warunkiem jest posiadanie nieruchomości przez co najmniej trzy lata, choć od 20 lipca 2026 roku wprowadzono wyjątki, które pozwalają na skrócenie tego okresu do roku w określonych sytuacjach. Dotyczy to m.in. nabycia udziałów od rodziców lub dziadków poprzez zakup, darowiznę lub umowę dożywocia, a także zasiedzenia.

Program ma na celu poprawę efektywności energetycznej budynków oraz wymianę nieefektywnych źródeł ciepła na bardziej ekologiczne i ekonomiczne rozwiązania. Wsparcie finansowe jest udzielane na podstawie audytu energetycznego oraz wymaga wykonania świadectwa charakterystyki energetycznej po zakończeniu prac modernizacyjnych.

Jakie wymagania trzeba spełnić, aby uzyskać dotację?

Podstawowy warunek to posiadanie prawa własności lub współwłasności domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca musi wykazać się odpowiednim okresem posiadania nieruchomości, z uwzględnieniem wyjątków wprowadzonych w 2026 roku. Dodatkowo wymagana jest przeprowadzona ocena energetyczna budynku, która wskazuje zakres modernizacji.

Ważnym elementem jest także spełnienie kryteriów dochodowych, które decydują o poziomie dofinansowania. Program przewiduje trzy poziomy wsparcia, uzależnione od wysokości dochodu wnioskodawcy lub gospodarstwa domowego.

Jakie są poziomy dotacji i jakie kryteria dochodowe obowiązują?

Poziom podstawowy dotyczy osób, których roczny dochód nie przekracza 135 000 zł. W tym wariancie nie stosuje się kryterium dochodu przypadającego na osobę w gospodarstwie domowym.

Poziom podwyższony jest dostępny dla osób, których miesięczny dochód na osobę wynosi maksymalnie 2 250 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 3 150 zł w gospodarstwie jednoosobowym. W przypadku działalności gospodarczej obowiązuje limit przychodu do 40-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Poziom najwyższy przysługuje osobom z miesięcznym dochodem na osobę do 1 300 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 1 800 zł w jednoosobowym. Alternatywnie z tego poziomu mogą korzystać osoby, które posiadają prawo do określonych zasiłków, takich jak zasiłek stały, okresowy, rodzinny lub specjalny zasiłek opiekuńczy. Dodatkowo wymagana jest wysoka energochłonność budynku, czyli zapotrzebowanie na energię do ogrzewania powyżej 140 kWh/m² rocznie. Przy działalności gospodarczej limit przychodu wynosi do 12-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Jakie prace i urządzenia można sfinansować w ramach programu?

Dotacja obejmuje wyłącznie prace i urządzenia związane z poprawą efektywności energetycznej budynku. Wśród nich znajdują się takie działania jak ocieplenie przegród budowlanych, wymiana okien, drzwi czy bram garażowych oraz wymiana nieefektywnych źródeł ciepła na nowoczesne, ekologiczne rozwiązania. Warto podkreślić, że program nie przewiduje wsparcia dla kotłów gazowych.

Od lipca 2026 roku wzrosły jednostkowe limity na wybrane prace, co oznacza większe możliwości dofinansowania m.in. na termomodernizację. Jednak całkowity limit dofinansowania dla jednego budynku pozostaje na poziomie do 83 tys. zł.

Jak przebiega proces wnioskowania o dotację i na co zwrócić uwagę?

Procedura rozpoczyna się od sprawdzenia, czy nieruchomość spełnia wymogi programu i czy wnioskodawca ma odpowiedni tytuł własności oraz wymagany okres posiadania. Następnie należy ustalić poziom wsparcia na podstawie dochodu oraz stanu energetycznego budynku.

Ważnym etapem jest wykonanie audytu energetycznego, który precyzyjnie określa zakres niezbędnych prac modernizacyjnych. Po zakończeniu inwestycji konieczne jest sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej, które potwierdza poprawę efektywności budynku.

Warto pamiętać, że zasada jeden beneficjent – jeden budynek pozostaje niezmieniona. Ponadto, kwoty dofinansowania są ustalane od kosztów netto, czyli bez VAT, a rzeczywista wypłata zależy od limitów oraz katalogu kosztów kwalifikowanych.

Podsumowanie

Program Czyste Powietrze jest dedykowany właścicielom domów jednorodzinnych lub wydzielonych lokali mieszkalnych, którzy chcą poprawić efektywność energetyczną swoich nieruchomości. Wsparcie finansowe jest uzależnione od długości posiadania nieruchomości, poziomu dochodów oraz stanu energetycznego budynku.

Zmiany wprowadzone w 2026 roku ułatwiły dostęp do dotacji dla określonych grup, zwiększyły limity na wybrane prace oraz utrzymały podstawowe zasady programu. Skorzystanie z programu wymaga przeprowadzenia audytu energetycznego i realizacji wskazanych modernizacji, co przekłada się na realną poprawę komfortu mieszkania i obniżenie kosztów eksploatacji.

Bibliografia

  • https://czystepowietrze.gov.pl/efekty-programu/czyste-powietrze-w-liczbach
  • https://www.gov.pl/web/klimat/program-czyste-powietrze-z-nowymi-rozwiazaniami-dla-beneficjentow
  • https://www.gov.pl/web/klimat/wyzsze-wsparcie-i-prostsze-zasady--zmiany-w-programie-czyste-powietrze-weszly-w-zycie
  • https://czystepowietrze.gov.pl/wez-dofinansowanie/dla-kogo
  • https://www.gov.pl/web/gov/skorzystaj-z-programu-czyste-powietrze